Haspengouw, streek van compacte dorpen en kleine stadjes middenin hectaren vruchtbaar landbouwgebied. Haspengouw herbergt een bijzondere verzameling van statige hoeves met stallen en schuren. Sommige zijn recent, vaak zijn ze eeuwenoud. Maar alles verandert. Nogal wat landbouwpatrimonium staat er vandaag een beetje verweesd bij. De grandeur blijft, nieuwe bestemmingen zijn nodig. Nodig, én mogelijk: zo blijkt uit een onderzoek van Stebo, het provinciebestuur en Universiteit Hasselt. De resultaten van dat studiewerk zijn nu beschikbaar in een prachtig e-boek.

 

Gedeputeerde van Landbouw en platteland Inge Moors vroeg Stebo om op zoek te gaan naar een nieuwe adem voor het waardevolle Haspengouwse landbouwerfgoed. ‘Want de Haspengouwse hoeves zijn belangrijk. Ze dragen bij tot de identiteit en de aantrekkingskracht van het platteland. Passende nieuwe bestemmingen vinden voor leegstaande hoeves is een uitdaging. De gebouwen zijn vaak groot en er geldt heel wat regelgeving. We willen ze graag behouden, die hoeves, want daarmee versterken we de leefbaarheid en de eigen identiteit van de dorpen’, zegt gedeputeerde Moors.

hoeves1

Stebo ging de uitdaging van de gedeputeerde aan en zette een project op dat nu uitloopt in de publicatie van een e-boek. Naast tal van schitterende beelden biedt deze uitgave de lezer nieuwe, vaak onverwachte invalshoeken om naar het agrarisch patrimonium te kijken. Je vindt er ontwerpideeën en inspirerende voorbeelden van gerealiseerde projecten. Het boek biedt ook inzicht in de beleidscontexten waarbinnen herbestemmingen kunnen plaatsvinden en praktische werkwijzen om belanghebbenden te betrekken bij het bedenken van nieuwe bestemmingen.

 

Jongeren ontwerpen nieuwe invullingen voor bestaande infrastructuur

Verrassend zijn de ideeën van derdejaarsstudenten Interieurarchitectuur van de Universiteit Hasselt. Zij onderzochten drie hoeves: een gesloten hoeve in Borlo (Gingelom) en Zussen (Riemst) en een Dwarsschuur in ’s Gravenvoeren. Ze kwamen met frisse ideeën als een tijdelijk verblijf voor mensen met dementie, een woonzorgcentrum en serviceflats, een ambachtelijke bakkerij met hoevewinkel, workshopruimtes en een toeristische infopunt. Studenten breken een lans voor nieuwe woonvormen zoals cohousingprojecten. Ze zien in de gebouwen potentie voor onderwijs en artistieke projecten zoals een tijdelijk verblijf voor kunstenaars, ateliers en exporuimte.

 

Invalshoek van experten

Een stuurgroep gaf constructieve feedback op de ontwerpen. In die stuurgroep bracht Stebo mensen samen van de provinciale, Vlaamse en gemeentelijke diensten wonen, ruimte, landbouw, platteland en erfgoed. Ook Zolad+, Erfgoedcel Haspengouw, UHasselt, Stebo en Arck maakten deel uit van die expertengroep. De invalshoeken vanuit de stuurgroep zijn raadpleegbaar in het e-boek.

 

Bewoners en belanghebbenden denken mee

Maar voor dat denkwerk werden niet alleen experten uitgenodigd. Eigenaars, lokale inwoners, dorpsverenigingen, lokale besturen en vrijwilligers bezig met erfgoed en heemkunde hebben ook ideeën over en belang bij een passende nieuwe invulling van het patrimonium. Stebo bracht in alle drie de dorpen mensen samen in een workshop. Dat leverde nieuwe ideeën op voor de studenten en een lokaal draagvlak dat er sterker van werd.

 

Beleidskaders

Het hele opzet bracht de invalshoeken vanuit beleidsdomeinen, burgers en verenigingen samen rond de tafel. Die dialoog maakte duidelijk hoe het beleid op een stimulerende manier kan omgaan met de herbestemming van landbouwpatrimonium. Hilde Van Ransbeke, coördinator Wonen bij Stebo: ‘De visies van de verschillende beleidsdomeinen zoals landbouw, erfgoed en ruimtelijke ordening blijken korter bij mekaar te liggen dan vaak wordt aangenomen. Dat is een heel bemoedigende vaststelling.’

Het resultaat is er voor jou

Het is de moeite om het e-boek erbij te nemen. Ontdek de ideeën, verhalen achter de ideeën, getuigenissen van mensen die al schitterende dingen deden met hun panden. Sla mee de brug tussen de historische grandeur van en een beloftevolle toekomst voor van het Haspengouws landbouwpatrimonium.

Op de website herbestemminghoeves.stebo.be vind je alles wat je nodig hebt.

 

Info:

Hilde Van Ransbeke | hilde.vanransbeke@stebo.be | 0478 59 73 91

 

Door Griet Bouwen, Nieuwmakers, voor Stebo. Wilt u reageren of heeft u zelf een verhaal dat u wil delen? Contacteer dan onze nieuwsredactie via mail of telefoon 0474 88 26 37. Stebo geeft toestemming tot integrale overname van dit artikel, mits vermelding van Stebo en opname van een link naar deze pagina.

Share This