Onlangs zat ik met een collega te babbelen. Het ging over keuzes maken. Ik vertelde over mijn keuze om het huis over te kopen, na een breuk met mijn partner. Het zal moeilijk worden, en ik zal dingen die ik tot nu toe altijd kunnen doen heb, moeten minderen of laten. Geen leuk vooruitzicht, maar als ik kijk wat de vooruitzichten zijn als ik zou gaan huren, ben ik nog minder enthousiast. Ik ben op dat vlak misschien een typische Belg, met een baksteen in de maag, maar eigenlijk probeer ik niets meer of minder dan mijn onafhankelijkheid te verzekeren.

Wanneer je koopt (dus leent en afbetaalt), betaal je maandelijks meer, maar kan je de lening inbrengen in de belastingen. Je betaalt voor 25 of 30 jaar en je hebt een stukje zekerheid in je handen. Je loon zal ook stijgen, en bij een vaste rentevoet, blijft het bedrag hetzelfde. Geleidelijk aan dus wat meer ademruimte, en na een bepaalde periode een last die volledig van je schouders valt.

Als je gaat huren, ben je maandelijks misschien iets minder kwijt. Je loon stijgt evenzeer met de jaren, maar je kan er ook op rekenen dat de huurprijzen meestijgen. Betalen doe je levenslang, er komt geen einde aan de rit, geen rustige oude dag. Als je dan nog rekening houdt met het ouder worden en de vaak erbij behorende zorg en kosten, dan zie ik het voor de huurders zeker niet positief in. Ofwel word je dan afhankelijk van je netwerk, of van enkele officiële instanties, of je wordt aan je lot overgelaten…

Ik geef toe, er zijn al heel wat initiatieven om het leven van de gewone burger te verzekeren. Denk maar aan de sociale zekerheid op zich, maar ook mogelijkheden tot pensioensparen, ziekteverzekeringen, levensverzekeringen, … Gelukkige werknemers krijgen dit via het werk, maar anders is dit ook weer een extra hap uit je budget en is het dus vaak enkel voor degenen die wat “extra” over hebben.

Maar een lening krijgen als alleenstaande is geen evidentie. Als je kinderen hebt, kan je terecht bij het Vlaams Woningfonds. Als je geen kinderen hebt, kan je terecht in sociale leningen. Maar de oude “1/3de regel maakt het voor velen al onmogelijk om te lenen. Bij sommige sociale leningen wordt er hiermee iets soepeler omgegaan (40%- regel) en in de privé ook (de natte vingerregel?). “Gelukkig” zeg ik dan, want strenge regels verschuiven enkel het probleem: je moet een hoger bedrag wél kunnen betalen voor huur, maar datzelfde bedrag betalen voor een lening zou dan niet kunnen …  Denk je “dan maar een sociale huurwoning”? Verwacht je er dan maar aan dat je tijdens je tijd op de wachtlijst (nu ongeveer 5 jaren) terug bij mammie en pappie kan (/mag/wil) gaan wonen…

We zullen als Belg dus heel wat creatiever moeten worden rond woonmogelijkheden: woningen of appartementen delen zoals in de serie Friends is nog niet zo ingeburgerd, maar het biedt perspectief. Tijdens mijn zoektocht naar een lening heb ik een aantal keren gefantaseerd over een samenaankoop van leningen en herfinancieringen. Ik denk dat er dan plots veel mogelijk is voor privébanken. Als je al maar kijkt naar de verschillen in % en gestelde voorwaarden bij iemand wiens familie “goeie” klant is en bij iemand die maar “gewone” klant is. Echt een prachtig voorbeeld van het Matteüseffect… Zouden uitgebreide en zeer lokale LETS-systemen ook wat meer financiële ruimte voor afbetalers én huurders kunnen bieden? Misschien ontstaat er door de nood meer openheid rond het financiële zodat “op zijn Turks (lees: zonder intrest) lenen” bij vrienden en familie mogelijk wordt?

Als ik verder denk, spoken er in mijn gedachten ook andere vragen. Vragen zoals “Wat als deze trend zich verder zet en het weldra voor kleine tweeverdieners ook niet meer haalbaar is om een simpel huisje te verwerven?” Mijn voorspelling: het klassiek gezinspatroon stijgt in populariteit en scheidingen zijn weer not done. Of we daar dan uit kunnen concluderen dat de Belg gelukkiger is, is een andere zaak…

Share This