Dorpsvergadering in de kerk van Boekhout

Het is een ietwat vreemd gezicht: in het knusse kerkje van Boekhout (Gingelom) komen een veertigtal inwoners van hier en omliggende dorpen bijeen rond gesprekstafels. Onderwerp van gesprek: hoe kan dit kerkgebouw het toekomstige gemeenschapsleven ondersteunen? Het aantal priesters en praktiserende gelovigen daalt. Kerkbesturen en gemeentebesturen staan voor de vraag hoe haalbaar (met minder priesters) en betaalbaar (met minder operationeel te houden kerken) ze kunnen garanderen dat gelovigen hun religie en tradities in ere kunnen houden? En daarmee samenhangend de vraag welke rol kunnen kerkgebouwen blijven spelen in het gemeenschapsleven van onze dorpen?

In 2014 maakte het gemeentebestuur en kerkbestuur van Gingelom een kerkenplan. Maar, zo vinden ze in Gingelom, de echte toekomst van de kerken wordt mee gemaakt door de inwoners. Bewoners van Boekhout werden als eerste uitgenodigd mee te denken. Later volgen gesprekken in de andere dorpen.

Toekomstige functie van de kerk

Het team Wonen van Stebo begeleidt dit proces. Hilde Van Ransbeke van Stebo: ‘De kerk heeft een verbindende functie in het dorp, en die kan het gebouw ook in de toekomst blijven spelen. Misschien dezelfde als vandaag, misschien meer aangepast aan toekomstige behoeften van de gemeenschap.’

Waaraan heeft de lokale gemeenschap van Boekhout dan behoefte? ‘Meer inspanningen om nieuwe inwoners dichterbij het dorpsleven te betrekken. Meer kansen tot ontmoeting creëren,’ zeggen bewoners. ‘En extra mogelijkheden om kinderen en jongeren in eigen dorp samen dingen te laten doen.’ Een speelpleintje, jeugdhuis, sportruimte voor de kinderen, een zomerterras zijn welkom.

Kan de kerk – als historisch gebouw en van oudsher religieuze plek – hierin een betekenisvolle rol spelen? Een kerk is immers niet ‘zomaar’ een gebouw: het is de plek waar dorpsgenoten gedoopt werden, huwden en waar men van geliefden afscheid neemt. Het is een plek van stilte en gebed. Hoe kan dat karakter gerespecteerd blijven? Kan het wel om in een kerk te vergaderen, te spelen? Ontdoet een tentoonstelling of een feest de kerk van haar traditionele religieuze betekenis?

Wat technisch mogelijk is, is het daarom nog niet in de harten van de mensen

Technisch kan het. Het religieuze ‘hart’ kan afgeschermd worden van andere functies. Via verplaatsbare wanden, een sanitair bijgebouw en een betere toegankelijkheid kan eenzelfde ruimte dienen voor eucharistie, bezinning en socio-culturele activiteiten.

Vraag is: willen bewoners dat ook? Want van de kerk pel je niet zomaar de betekenis af. De kerk, dat is een en al betekenis. De aanwezigen zijn het eens: de mis moet hier kunnen blijven doorgaan. Combinaties met andere functies zijn bespreekbaar maar niet eenvoudig. Want, hoe moet het bijvoorbeeld met recepties? Vinden we het kunnen dat er alcohol geschonken wordt in een kerkgebouw? Kunnen we ermee leven dat de stilte soms weggespeeld of –gepraat wordt?

Tijd brengt raad

Er zal nog veel overlegd worden, in alle respect en sereniteit. Zo hoort het ook. ‘Het zou niet goed zijn om overhaast beslissingen te nemen rond dit vraagstuk’, besluit Hilde Van Ransbeke de gespreksavond. De kerk laten vervallen is hoegenaamd geen optie. Niet voor de pastoor, niet voor de bewoners, niet voor het gemeentebestuur. Tijd, open gesprekken met alle betrokkenen en de invalshoek van creatieve ontwerpers zullen raad brengen. Op tijd, en niet eerder.

Info

Hilde Van Ransbeke, coördinator Wonen bij Stebo | hilde.vanransbeke@stebo.be | 089 32 95 30

Share This