Wijkorganisaties in Zwartberg experimenteren met ‘Zetjes’, een lokale munt waarmee vrijwillige inzet van bewoners aangemoedigd wordt. ‘Er zijn zoveel behoeften in de buurt die vandaag niet ingevuld geraken, waar wij als professionals niet aan toe komen. Met de Zetjes willen we de bewoners een zetje geven om extra zorg voor elkaar en de woonomgeving op te nemen’, zegt Debby Nivelle, opbouwwerker bij Stebo.

Geen geld, wel van waarde
Bewoners kunnen Zetjes verdienen door een taak op te nemen die anders door niemand gedaan wordt. Zetjes zijn geen centen, al vertegenwoordigen ze wel een interessante waarde. Bewoners kunnen ze verzilveren bij enkele lokale handelaars, in de doorgeefwinkel en op activiteiten van lokale verenigingen. Ze kunnen er buurtddmaaltijden mee bekostigen en ze binnenkort inzetten voor punten in de e-portemonnee. Dat laatste is een systeem dat door Limburg.net ontwikkeld wordt.  De Stad Genk helpt dit beloningssysteem ondersteunen, omdat ze lokale inzet van bewoners waardevol vindt en wil aanmoedigen.

Bronnen en behoeften verbinden
‘Met een circulair belonings- en betaalsysteem koppelen we onvervulde behoeften in de buurt met bronnen die nu te weinig worden aangesproken’, zegt Debby. Bronnen? ‘Bijvoorbeeld: mensen die tijd over hebben, lokalen die leegstaan, stukjes land die er zomaar wat liggen, plaatsen in de bus die leeg blijven, netwerken van sociale contacten die mensen kunnen gebruiken om elkaar te helpen’, aldus Debby. Behoeften kunnen liggen bij bewoners, in de buurt of bij de verenigingen in de wijk.  ‘Bewoners kunnen alleen maar Zetjes verdienen als ze iets doen voor een ander. Iets wat nodig en goed is: in zorg voor elkaar, voor de buurt en voor een duurzame leefomgeving.’

Een extra wapen in de strijd tegen armoede
Debby hoopt dat de Zetjes een extra hefboom worden om de belemmeringen die mensen in armoede ervaren te overwinnen. Want, ondanks het puike werk van tal van welzijnsvoorzieningen, blijft de armoede in Vlaanderen toenemen. Ook in Zwartberg komen de wijkorganisaties handen te kort om alle noden in te vullen.

Op een ander kunnen rekenen: niet evident voor iedereen
‘Mensen die in armoede leven hebben meestal een heel klein sociaal netwerk’, zegt Debby. ‘Maar kunnen rekenen op anderen is ongelooflijk belangrijk in het leven van ieder mens, of je nu arm bent of niet. Bijvoorbeeld plotse opvang voor een ziek kind als je uit werken moet, of je kunnen verplaatsen naar de winkel, de dokter, je werk. ‘Zo vind ik het erg schrijnend dat er nog altijd mensen zijn die geen beroep kunnen doen op de noodzakelijke hulp van de voedselbank, gewoon omdat ze er niet geraken om hun pakket op te halen.’

Iedereen heeft wat te bieden
‘Met de Zetjes willen we vraag en aanbod nu zorgvuldig bij elkaar brengen. Waarbij het voor mij evident is dat mensen in armoede net zo goed iets te bieden hebben aan een ander, en daardoor juist hun eigen sociaal netwerk verstevigen. Ik wil dat we mensen niet als ‘arme’ maar als ‘persoon’ benaderen. Elke persoon heeft capaciteiten waar een ander net behoefte aan kan hebben.’

Graadmeter voor gemeenschapszin
Debby wil de Zetjes graag zien floreren. Ze droomt van een systeem dat ooit grotendeels door de buurt zelf gedragen wordt. Iemands hond oppassen, koffie schenken bij een buurtmaaltijd, een speelbos maken in de buurt, volkstuintjes aanleggen, iemand naar de dokter brengen of een kind van de buren mee van school brengen: het zijn kleine handelingen die nu vaak gemist worden en die wel degelijk voor de wijk en de bewoners een wereld van verschil kunnen maken. ‘Laat dus de Zetjes maar groeien,’ zegt Debby,’ want hoe meer zetjes er in omloop komen, hoe meer bewoners wat doen voor de gemeenschap.’

Geïnspireerd? Nieuwsgierig naar meer?

  • Debby vond zelf inspiratie in het boek ‘Het geld van de toekomst’ van Bernard Lietaer.
  • De Zetjes zijn geïnspireerd op de Gentse Torekes, en geven er een eigen, lokale draai aan.
  • De Zetjes is een project in samenwerking met Limburg.net en kadert binnen het project CCIA (communicty currencies in action) en wordt gefinancierd door de Europese Unie binnen Interreg IV B. Meer info vind je hier.
  • Wil je met Debby van gedachten wisselen of de handen uit de mouwen steken? Contacteer haar via debby.nivelle@stebo.be

 Door Griet Bouwen, Axiomnieuws, voor Stebo. Wilt u reageren of heeft u zelf een verhaal dat u wil delen? Contacteer dan onze nieuwsredactie via mail of telefoon 0474 88 26 37. Stebo geeft toestemming tot integrale overname van dit artikel, mits vermelding van Stebo en opname van een link naar deze pagina.

 

 

 

 

 

 

 

Share This